'Dat knipseltje zegt alles over de coach Koeman'

Een voetbalweekend vult mijn hoofd met beelden. Vaak zijn dat niet de doelpunten. Het zijn meestal de voorbijflitsende minuscule snippertjes voetbal die mij in vuur en vlam zetten. Zo’n rode skippybal op het veld bij Liverpool, dat is me te schijtlollig. Het is zo voorspelbaar, iets ronds op het veld gooien. Ongeïnspireerd.


Als je dan toch iets op het veld gooit, maak er dan meteen iets bijzonders van. Van Persie die naar binnen snijdt, en ter hoogte van de penaltystip opeens een kilo doorregen runderlappen aantreft. Vlak naast Pellè van AZ een kappersstoel in het gras gooien.

Na vorige week zondagmiddag krijg ik Ronald Koeman maar niet uit mijn hoofd. Dat weekend bereikte zijn manisch depressief coachen een nieuw dieptepunt. Koeman greep naar een eeuwenoude truc: motivatie van zijn spelers met een stukje uit de pers.

Het verhaal. Demy de Zeeuw, ex-speler van AZ, nu uitkomend voor Ajax, zei in een interview blij te zijn dat hij weg is bij AZ. Hij ergerde zich al eerder aan de onvolwassenheid van zijn ex-collega’s. De groep heeft volgens Demy een harde hand nodig. Koeman laat de boel verslappen. 

Na vorig weekend weten we dat Demy gewoon gelijk heeft. Het is een chaos bij AZ. Kindergedoe, een topclub onwaardig. Bij AZ hebben ze spelers in dienst die zich alleen maar gedragen als toppers en hebben met Koeman iemand die al jarenlang een topcoach acteert. Juist waar andere coaches hun werk uitoefenen vanuit het idee dat het hier een vak betreft, rommelt Koeman maar wat aan met treurig makende koude-grond-techniekjes

In Spanje, bij Valencia, greep hij naar de meest voor de hand liggende maatregel. Hij passeerde de publiekslievelingen. Echte topcoaches laten vedetten juist beter voetballen. Guus Hiddink zou een arm om hun schouders hebben gelegd. Hiddink, Jol, Rijkaard; zij hebben geen goedkope trucjes nodig om de hiërarchie duidelijk te maken. Voetballers gaan voor Rijkaard door het vuur, omdat ze weten dat de coach geen rol speelt, niet bezig is met goedkoop gemanipuleer. Koeman doet dat wel.

Koeman en Ron Jans, alleen zij lieten zich tijdens een persconferentie een paar jaar geleden provoceren door Louis van Gaal. Ron Jans heeft inmiddels toegegeven dat hij nooit zo had moeten reageren. Dat hij zich mee liet slepen. Een mooi gebaar. Een goede coach leunt achterover en wordt niet bang van wat de brallende collega van Jezus Christus vlak naast hem zit te orakelen.

Een goede coach, zoals bijvoorbeeld Guus Hiddink, loopt heel slim, vlak na een gewonnen EK-wedstrijd tegen Nederland, naar coach Marco van Basten toe en legt even zijn hand op diens achterhoofd. Door één simpel gebaar, een hand op het gebogen hoofd, veranderde Marco ter plekke in de eeuwige leerling. Daar, op die plek, wist hij al, alleen door de troostende hand van Guus: eigenlijk ben ik geen coach. 

Koeman zou ook zo graag een Hiddink zijn. Geroemd willen worden om een geniale ingeving. Koeman zou zo graag de coach zijn waar ze in Barcelona al jaren van dromen. Dat is na dit weekend voorgoed onmogelijk. Ook in het buitenland zal men hebben gezien hoe Martin Jol in de rust, met een kinderlijk eenvoudige tactische omzetting, het team van Ronald Koeman binnen acht minuten op de knieën kreeg.

Ze zullen Koeman hebben gezien, pratend tegen een stalen buisje achter in zijn dug-out. De vingers in de mond en het rusteloze bijten en kluiven. Koeman moet daar al hebben geweten dat er maar één man verantwoordelijk kon worden gesteld voor de afgang tegen Ajax. Hijzelf.

Koeman heeft in de aanloop naar deze wedstrijd alles verkeerd gedaan. Hij heeft zijn ploeg en het publiek op een heel ordinaire manier naar de oncontroleerbare haat toe gemanipuleerd, met een techniek waarvoor een gemiddelde Russische oud-spion zich niet zou schamen. In 1957 gebeurde dat nog wel eens.

Een KGB-spion schoof een briefje bij iemand onder de deur door waarop stond: die en die vindt dat uw vrouw een lelijke rotkop heeft. Een week later werd die en die dan met vier gezinsblikken kaviaar aan zijn voeten op de bodem van de Wolga gevonden.

Koeman probeerde zondag hetzelfde. Motiveren door haat te zaaien. Bij Eredivisie Live was duidelijk te zien dat Koeman quotes uit het interview met Demy de Zeeuw had gescheurd en die op een plakbord in de kleedkamer van AZ had geplakt. Een kinderlijke manier om je spelers in beweging te krijgen. Dan sta je al met 2-0 achter, als je dit soort techniekjes nodig denkt te hebben om je spelers te motiveren.

Dat opgehangen knipseltje zegt alles over Koemans trainerschap. Hij schat de intelligentie van zijn spelers laag in. Hij denkt blijkbaar dat die als wilde dieren zijn te sturen. Ik zou me als speler beledigd voelen, als mijn coach me op deze manier probeerde op te peppen. Het zegt ook veel over de frustratie bij Koeman en AZ. 

Dat ene snippertje papier op dat bord werpt AZ jaren terug in de tijd. Een schrijnend gebrek aan klasse. Het hangt allemaal te veel op frustratie en op een minderwaardigheidscomplex. Bij AZ hingen op de jeugdopleiding, jarenlang alle vaantjes van Ajax omgekeerd in de prijzenkast. Vorig jaar hingen er helemaal geen vaantjes meer van Ajax. Jeugdspelers mogen geen Ajax zeggen. Alleen 020. Klein en bekrompen gedoe, een topclub onwaardig. 

Koeman heeft die zondag geprobeerd die haat te voeden. Hij heeft het publiek en zijn spelers bewust iemand gegeven om te kunnen haten. Demy de Zeeuw, die gewoon eerlijk antwoord gaf op een vraag, was het dartbord waar iedereen een wedstrijd lang pijltjes op mocht gooien. Al die haat leverde zondag een energie op die nergens toe leidde.

Eén ding is in ieder geval duidelijk. Als je Roland Koeman heet mag je je club zomaar in de steek laten omdat er een trein voorbijkomt, maar als je Demy de Zeeuw heet moet je worden kapot gemaakt als je eerlijk uitlegt waarom je voor een andere club koos. 

Koeman speelde vorig weekend een gevaarlijk, doorzichtig spelletje en liet zich recht in de ziel kijken. Hij is een coach die het moet hebben van de onderbuik.


Nico Dijkshoorn